Czy mamy w architekturze dyktat nachalnej współczesności?

Beton architektoniczny, szarości, konwencja są kluczem hasłem rozpoznawczym, które zadaje się przy drzwiach wejściowych do architektury uznanej.

Czy aby nie obowiązuje strach przed cytowaniem przeszłości, definiowaniem jej na nowo? Czy mamy przymus modernizowania, zmieniania - takie ubranko, gorset poprawności, który z obrzydzeniem patrzy na tych, którzy oglądają się do tyłu? Czy wszystko, co w architekturze może się kojarzyć z przeszłością jest złe?

A może warto czasem oglądnąć się za siebie.
Jak dzisiaj wyglądałaby nawa kościelna, czy można na nowo estetycznie sparafrazować sklepienie w kolebkowe, rozetę?

Taką próbę podjęliśmy w Rudach.
Poszukiwanie średniowiecznych pogłosów i cieni może wszakże być fantastyczną zabawą formą…
Może gdybyśmy robili jakiś znaczący projekt w znaczącym miejscu, to moglibyśmy się obawiać krytyki kolegów, posądzania o historyzm. Ale tutaj, na skrzyżowaniu dróg, w jakiejś niewielkiej wsi…
Tu możemy sobie pozwolić na odrobinę wolności od konwencji.
*
Wieś Rudy nie ma ani rynku, ani ratusza, więc my projektujemy tutaj salę gimnastyczną, która będzie jak ratusz.
Chcieliśmy tu stworzyć i rynek i ratusz: na skrzyżowaniu dróg zaprojektować salę gimnastyczną jak ratusz.
Główny plac wsi na rozstajach dróg jest odpowiednim miejscem na budowlę kulturotwórczą, zatem halę sportową w Rudach wyposażyliśmy w atrybuty takiej budowli.

Wymyślimy na nowo portal, rozetę, sklepienie, nawę.

Środki wyrazu są próbą współczesnego zdefiniowania tych pojęć i nawiązują do eklektycznych budowli z cegły jakie tam stoją.

Wzdłuż całej długości głównego placu wsi rozciągnęliśmy fasadę z cegły na wzór Collegium Novum, dając jej długie stopnie i rytm. Cegłę, jej gęstość i masę podkreślają załamania muru przy oknach. Frontowe fragmenty dachu ukształtowaliśmy stromo, po to, aby ukryć rzeczywisty, nieproporcjonalnie płaski dach nad salą – wynik zapisów planu przestrzennego.

Sala gimnastyczna w Rudach
Biuro Architekt Kaczmarczyk, architekt Andrzej Kaczmarczyk, architekt Sylwia Bartoszewska
Zdjęcia: Krzysztof Kachel

Do we face, in architecture, a dictate of intrusive contemporaneity?
Do we live under a kind of tyranny of contemporary architecture?

Architectural concrete, shades of grey, and rigid conventions – these have become the key, the password whispered at the doors of what is considered ‘established’ architecture.

Is there a fear, perhaps, of quoting the past, of reinterpreting it on our own terms? Are we bound to modernize, to change – a kind of costume, a corset of correctness that looks with disgust at those who dare to glance backward? Is anything in architecture that hints at history automatically wrong?
Or perhaps it is sometimes worth looking back.

What would a church nave look like today? Is it possible to aesthetically reimagine a barrel vault or a rose window?

This is the experiment we undertook in Rudy.
The search for medieval echoes and shadows may, after all, be a fantastical play of form…

Perhaps if we were designing a significant project in a significant place, we might fear criticism from our colleagues, accusations of historicism. But here, at a crossroads, in a small village…
Here we can allow ourselves a little freedom from convention.

The village of Rudy has neither a market square nor a town hall, so we set out to design a gymnasium that would feel like a town hall.

In a sense, we wanted to create both: a market square and a town hall, right at the village crossroads, wrapped in a single building.

The main square, where the roads meet, seemed the perfect place for a culturally significant structure. And so, we equipped the sports hall with all the attributes of such a building.

We reimagined the portal, the rose window, the vault, the nave.

Our design choices are a contemporary attempt to define these timeless concepts and to echo the eclectic brick buildings that already populate the village.

Along the length of the main square, we stretched a brick façade inspired by Collegium Novum, giving it long steps and a rhythmic flow.
The density and mass of the brick are emphasized by the folds of the wall at the windows. The front sections of the roof rise steeply to conceal the actual, disproportionately flat roof over the hall – a result of local zoning regulations.

Gym hall in Rudy
Biuro Architekt Kaczmarczyk, architect Andrzej Kaczmarczyk, architect Sylwia Bartoszewska
Photos: Krzysztof Kachel